Ontdek hoe jij in de relatie staat: doe de test
Dit is de EFT relatietest:
Bedenk een voor jullie belangrijk onderwerp waar jullie (nu) regelmatig spanningen of ruzie over krijgen.
Bijvoorbeeld: De verdeling van werk en privé. De mate van opgeruimdheid in huis. Wel of niet seks hebben als je moe bent. De stijl van opvoeden van jullie kinderen. Waar het geld dat jullie verdienen aan besteed wordt. De omgang met ouders. De plek van religie in jullie leven. Welke vrienden jullie hebben en hoe je ermee omgaat. En al het andere.
Neem in gedachten hoe je op DIT moment op je partner reageert als er spanning ontstaat over dit onderwerp. (Je reactie kan in het verleden anders zijn geweest.) Kies steeds het voor jou meest passende antwoord. Eén antwoord per vraag.
1. Mijn algemene gedachte over dit onderwerp is dat:
- ik er een mening over heb, een gevoel bij heb en ik dit ook mag laten weten
- ik er wel een mening of gevoel bij heb, maar de neiging heb om die terzijde te schuiven als ik daarmee een ruzie voorkom
- het eigenlijk niet zoveel uitmaakt om welk onderwerp het gaat, wij liggen altijd mijlenver uit elkaar
2. Wanneer blijkt dat jullie niet goed afgestemd zijn over dit onderwerp dan:
- ben ik doorgaans degene die het initiatief neemt om het aan de orde te stellen
- ben ik doorgaans degene die probeert het praktisch op te lossen en een moeilijk gesprek hierover probeer te voorkomen
- ben ik stil en wacht af. Ik vrees dat dit weer zo’n moment wordt waar we toch niet uitkomen...
3. Als dit niet werkt en de ongewenste situatie blijft bestaan dan is mijn neiging:
- kritisch te worden op de ander en mijn mening te gaan benadrukken of herhalen
- het even te laten rusten, morgen heb ik hopelijk wel een idee of oplossing
- passief te worden en mij bevestigd te zien in de uitzichtloosheid van onze relatie
4. Ik hoop met dit gedrag te bereiken dat:
- ik mijn partner ertoe over kan halen om meer of beter op mij te reageren
- ik een echt conflict kan vermijden en het weer rustig wordt tussen ons
- ik mijzelf geen valse hoop geef door te denken dat het nu anders of beter zal gaan
5. Komt het toch tot een flinke confrontatie tussen dan betrap ik mijzelf erop dat:
- ik ga vitten, klagen en eisen ga stellen en het voelt als erg belangrijk
- ik dichtklap, wegloop en me afsluit en het wordt mij te heftig
- ik in mijzelf keer en probeer te accepteren dat deze relatie hopeloos is
6. De reactie van mijn partner als we spanningen hebben komt vaak op mij over als:
- dat mijn partner mij niet ziet, begrijpt of steunt
- dat ik het voor mijn partner niet snel goed genoeg doe
- volkomen onbegrijpelijk, het lijkt alsof mijn partner van een andere planeet komt
7. Op dat moment voel ik mij vooral:
- boos en teleurgesteld in de ander, vaak ook alleen
- gefrustreerd en onzeker over mijzelf, vaak ook alleen
- leeg, verward en alleen
8. Wat ik dan op dat moeilijke moment tegen mijzelf over ons zeg is:
- dat het jou niets kan schelen, ik ben vast niet belangrijk voor je
- dat ik het nooit goed doe, dat jij mij vast niet nodig hebt
- dat het voorbij is en ik niet meer bij jou wil blijven
9. Mijn diepste angst is dan:
- dat jij mij niet zal of kan steunen als ik mij ooit heel kwetsbaar voel en ik je nodig zal hebben
- dat jij mij af zult wijzen, dat ik jouw grote teleurstelling word
- dat ik vast zit in deze relatie en geen uitweg kan vinden om eruit te komen
10. Wat ik in mijn hart hoop te krijgen van mijn partner is vooral:
- steun, betrokkenheid en een dieper contact
- genegenheid, respect en acceptatie
- oprechte erkenning van mijn pijn en bevestiging dat ik voor mijn partner van wezenlijk belang ben
Tel op het aantal malen je A, B of C gescoord hebt en lees hieronder wat de uitslag betekent.
Jouw hoogste scores bij de dansposities:
A. De kritische partner (vechten)
B. De vermijdende partner (terugtrekken)
C. De vertrekkende partner (verstijven en vluchten)
Zie toelichting op de test hieronder:
Toelichting op de test
A. De positie van de kritische partner:
Wanneer jullie in een negatieve dialoog belanden, dan komt bij jouw je kritische kant boven. Je gaat actief vechten voor je relatie. Je laat van je horen als de manier waarop jullie met elkaar omgaan voor jou niet klopt. Spanningen worden door jou bespreekbaar gemaakt. Je neiging daarbij is om de andere partner aanwijzingen te geven hoe hij of zij zich dient te gedragen in de relatie. Dit kan gaan over hoe de vaatwasser dient te worden ingeruimd, welke regels jullie samen hanteren voor de kinderen of aangeven wat voor reactie je graag wilt van je partner als je iets vertelt. Dat geeft je een gevoel van controle over de situatie.
De kritische partner is vaak te vinden in de ‘frontlinie’ van de hectiek van de relatie en/of het gezin. Kritisch zijn is niet de meest plezierige positie, maar geeft de kritische partner wel het ‘veilige’ gevoel dat hij of zij hard aan de relatie werkt en er alles aan doet om die op orde te krijgen. Het belangrijkste doel is om de andere partner betrokken te krijgen. De kritische partner kan slecht tegen het uitblijven van een reactie van de partner. Daarom zijn acties gericht op het krijgen van een respons. Zelfs als dat betekent dat dit leidt tot ruzie. Liever ruzie dan de leegte. De kritische partner heeft vaak zorgen of de andere partner wel echt betrokken is in de relatie en of die ontvankelijk is voor de kritische partner.
Het is belangrijk om te weten dat je een een danspositie hébt, het is niet zo dat je een danspositie bént! Deze dansposities zeggen iets over hoe jij reageert in jullie negatieve dialogen en hoe jij en jouw partner samen het gesprek, ‘de dans’ vormgeven. Het is geen kenmerk voor jou als individueel persoon. Als de dans verandert, zal ook jouw danspositie veranderen. Met andere emotioneel belangrijke mensen zoals een ouder of een broer of zus kun je ook negatieve danspatronen ontwikkelen.
Het kan best zijn dat je dan een heel andere danspositie inneemt. Samen anders leren dansen! Soms ruziën stellen over wie de negatieve dialoog, de negatieve dans begint. Realiseer je dat bij de minste aanleiding jullie in de dans kunnen vervallen en hem uitdansen tot jullie moe zijn. Een lichte beweging van een wenkbrauw kan ons brein al oppikken als ‘gevaar’ en we reageren daarop. Soms nog voordat we het ons echt bewust zijn wat we zeggen of doen. Als je dit ziet en samen onderkent, dan ga je ook steeds meer begrijpen dat het niet je partner is die je moet bestrijden, maar dat jullie samen de dans moeten zien te veranderen.
B. De positie van de vermijdende partner:
Wanneer jullie in een negatieve dialoog belanden, dan komt de vermijder in je boven. Je maakt snel terugtrekkende bewegingen om gedoe te vermijden en de relatie veilig te stellen. Je hebt het gevoel dat je jezelf én de relatie het best kan beschermen door kritiek en eisen van je partner te negeren en te vermijden, omdat ze op je overkomen als een aanval. Wat de andere partner zegt of doet heeft vaak zo’n grote impact op je dat je daar even van moet bijkomen of op moet kauwen. Confrontaties ga je daarom liever uit de weg, je doet alsof je kritiek niet hoort of je ontsnapt even uit de situatie en wacht tot de storm voorbij is.
De vermijdende partner voelt de eigen kracht wegzakken bij veel spanningen. Deze partner gaat zich daarvoor afschermen. Als de vermijdende partner zich bij spanningen afsluit vind je deze daarom druk bezig met haar mobiel, in de werkkamer, zijn hobby, met een koptelefoon op, of met de krant of een boek, de computer, voor de TV.
Alles is beter dan in de 'frontlinie' terecht te komen en daar confrontaties aangaan, wat voor deze partner moeilijk vol te houden is: dat maakt hem of haar onzeker.
De kritiek kan de vermijdende partner behoorlijk op zichzelf betrekken en maakt dat gedacht wordt dat hij of zij niet voldoet aan de norm van de ander. De vermijdende partner streeft naar rust en tekens van acceptatie van de andere partner.
Als die rust niet komt voelt de vermijdende partner zich veelal opgejaagd en onder druk gezet in de relatie.
C. De positie van de vertrekkende partner:
Wanneer jullie in een negatieve dialoog belanden, heb je de neiging om te verstijven of weg te vluchten. Dan komt de uitzichtloosheid van de situatie als een muur op je af.
Je weet niet meer hoe je moet reageren en je hebt het gevoel dat alles wat je hebt geprobeerd niet werkte. Je merkt dat je moeite hebt om nog in je relatie te geloven en dat je de hoop aan het opgeven bent. Je bent met twee mogelijke toekomsten bezig in je hoofd.
Aan de ene kant hoop je toch op een wonder; dat er íets gebeurt wat jullie relatie gaat redden. Aan de andere kant fantaseer je over het leven zonder deze partner, waar je dan woont, hoe je dag er dan uit ziet, welke uitjes je maakt en met wie. De vertrekkende partner heeft eerst een andere danspositie gehad. Soms zelfs vele jaren lang.
En dan slaat de schrik toe dat het niet meer goed komt met de relatie. Dat er een uitzichtloze situatie is. Elke nieuwe spanning of incident doet nog maar één gedachte opkomen: weg uit deze relatie. Een confrontatie met de partner kan de vertrekkende partner in de war maken en doen verlammen. Vechten heeft niet gewerkt, vermijden heeft niet geholpen.
De vertrekkende partner kan zich daardoor hulpeloos voelen. Dit alles maakt dat deze partner zich in gedachten gaat voorbereiden op het vertrek uit de relatie. Deze partner rouwt in stilte in om het verlies van de relatie. Veelal gebeurt dit in betrekkelijke rust en aandachtigheid. Dat geeft de vertrekkende partner een nieuw houvast.
Ondertussen werkt deze partner met toewijding aan zijn of haar gewone huishoudelijke taken of ouderlijke plichten. De andere partner heeft veelal geen idee dat de vertrekkende partner het vertrek aan het voorbereiden is.
Verderop kun je lezen welke combinaties van partners horen bij welke danspatronen..
Vechten | Vluchten | Bevriezen én Pleasen
Vechten, vluchten, bevriezen en 'pleasen' (fight-flight-freeze-fawn) zijn onbewuste overlevingsmechanismen in relaties, getriggerd door stress of conflict. Ze leiden vaak tot destructieve patronen, zoals escalerende ruzies (vechten), emotionele afstand (vluchten) of totale verlamming (bevriezen), wat de verbinding met je partner blokkeert. Wanneer jullie deze reacties herkennen kunnen jullie de vicieuze cirkel te doorbreken.
- Vechten (Fight): Escalerende ruzies, beschuldigingen, dominant gedrag, defensieve houding.
- Vluchten (Flight): Emotioneel afsluiten, moeilijke gesprekken ontwijken, fysiek weglopen, focus op afleiding (werk, hobby's).
- Bevriezen (Freeze): Vastgelopen voelen, emotionele verlamming, niet in staat zijn te reageren, stilte.
- Pleasen (Fawn - variant van freeze): Eigen behoeften wegcijferen om conflicten te vermijden.
De dynamiek in de relatie:
- Vicieuze cirkel: Vaak ontstaat een patroon waarbij de één "vecht" (aanvalt) en de ander "vlucht" of "bevriest" (zich terugtrekt), wat de strijd verergert.
- Gevolgen: Door deze mechanismen voelen partners zich niet gehoord of in de steek gelaten, wat leidt tot een gebrek aan verbinding en verhoogde relatiestress.
Doorbreken van het patroon:
- Herken de reactie: Word je bewust van je eigen stressrespons en die van je partner.
- Adem en kalmeer: Haal diep adem om je zenuwstelsel te kalmeren wanneer de spanning stijgt.
- Neem een pauze: Gun jezelf en je partner tijd om af te koelen, maar spreek af om er later op terug te komen.
- Verbind opnieuw: Focus op begrip in plaats van gelijk krijgen, en zoek momenten van intimiteit.
Het herkennen van triggers die jullie in het overlevingsmechanisme trekken en de automatische reacties naar constructieve communicatie omzetten, helpt om van overleven naar verbinding in de relatie te gaan.